సంస్కారాల మీద సంయమం
సంస్కారాన్ని నిద్రావ్స్థలో ఉన్న శక్తి అని కూడా అంటారు. ఎప్పుడైతే వృత్తులు లేదా ఆలోచనలన్నీ సమసిపోతాయి, అప్పుడు మనస్సు అనే రూపం సంస్కారాలతో కలిసి ఉంటుంది. దీన్నే వేదాంత పరిభాషలో 'అంతఃకరణ మాత్రము' అంటారు.
అన్ని సంస్కారాలు మనసులో కలిసే ఉంటాయి. వృత్తులు క్రమంగా అణిగి, వాటి యొక్క జాడలలను మనసులో నిలిపుతాయి. ఈ జాడలే సంస్కారాలు. ఈ సంస్కారాల నుంచే జ్ఞాపకాలని పుడతాయి. మీకు యోగదృష్టి ఉంటే ఒక వ్యక్తి యొక్క మానసిక స్థితిలో ఈ వృత్తులు మనసు అనే సరస్సు నుంచి ఎలా పైకి లేస్తున్నాయి, అవి తిరిగి ఎలా కిందకి అణిగిపోతున్నాయి, సంస్కారం ఎలా ఏర్పడుతోంది అనేది మీరు చాలా స్పష్టంగా చూడవచ్చు. అది మీరు చూసి ఆశ్చర్యచకితులవుతారు. సంస్కారాల మీద సమ్యమము అనేది నిద్రాణమై ఉన్న శక్తుల గురిన్చి ప్రత్యక్ష జ్ఞానం కలిగిస్తుంది. అతని సంస్కారాల యొక్క ప్రత్యక్ష జ్ఞానం ద్వారా ఒక యోగి తన గత జన్మ గురించి తెలుసుకుంటాడు. అలాంటి జ్ఞానాన్ని పంచడం ఏ విశ్వవిద్యాలయాలకు కూడా సాధ్యం కాదు. యోగి మాత్రమే ఇటువంటి జ్ఞానాన్ని అర్హత కలిగిన శిష్యులకు ఇవ్వగలడు.
మంచి సంస్కారాలు చెడు సంస్కారాలు
ఏ విధంగానైతే చెడు సంస్కారాలు ఉంటాయో అలాగే మంచి సంస్కారాలూ ఉంటాయి. ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి రోగంతో బాధపడుతూ కనిపిస్తే, మీ హృదయంలో దయ అనేది ఉద్భవిస్తుంది. గత జన్మలో మీరు చేసిన దయతో చేసిన ప్రతి పని సంస్కారంగా మారి ఉంటుది. అవన్నీ మనస్సులో పైకి వచ్చి, ఆ శక్తి ద్వారా మీరు అతనికి సేవ చేస్తారు, సాయం చేస్తారు. అలాగే ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి బాధలో ఉన్నా లేదా అలమటిస్తునా, ఇంతకముందు మీరు సేవా దృక్పథంతో చేసిన ప్రతి కర్మ నీ మనస్సు యొక్క చేతనలోకి ప్రవేశించి మీరు అతనికి సహాయం చేసేలా చేస్తుంది, తద్వారా మీరు సాయం చేస్తారు. ఒక మంచి సంస్కారం లేదా పుణ్య కర్మ మీరు చేస్తున్నప్పుడు, దానికి తద్విరుద్ధమైన వేరొక కూడా చెడు సంస్కారం కూడా బయలుదేరుతుంది. అది కూడా దాని పని చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. మీరు మీ మనస్సుని భగవంతుని మీద లగ్నం చేయాలని అనుకున్నప్పుడు, అంతఃశుద్ధి గురించి ఆలోచించినప్పుడు, ఆ క్షణంలోనే చెడు ఆలోచనలు, సంస్కారాలన్నీ ఒక్క ఉదుటన మీ మీదకు దాడి చేస్తాయి. మంచి సంస్కారాలు కూడా ఏకమై చెడు సంస్కారాలను పారద్రోలేందుకు మీకు సహాయ పడతాయి. స్వామి అద్వైతానందజీ వారి తండ్రి చండీమాతకు గొప్ప భక్తుడు. ఆయన అంతిమ సమయంలో సుప్తచేతనావస్థలో ఉన్నారు. ఆ సమయంలో ఆయన బాల్యంలో నేర్చుకున్న చండి స్తోత్రాలు మనస్సులోకి ప్రవేశించాయి. వేంటనే వాటిని చదవడం మొదలు పెట్టారు. ఇది సత్సంకారాలు ఏకమై సరైన సమయంలో బయటకు రావడానికి నిదర్శనం.
మీరు జన్మించినప్పుడు మీ మనస్సు అనేది పూలబాట లాంటిది కాదు. అందులో ఎన్నో సంస్కారాలు, ఎన్నో జ్ఞాపకాలు, గుర్తులు మొదలైనవి ఉన్నాయి. ఒక పిల్లవాడు పుట్టినప్పుడు అతని గత జన్మ అనుభవాలన్నీ మానసికమైన సంస్కారాలుగా, ఆలోచనలుగా, మానసిక శక్తిగా రూపాంతరం చెంది ఉంటాయి. అనుభవాల ద్వారా మనిషి వాటిని గ్రహిస్తాడు. భౌతిక ప్రపంచంలో కలిగే అనుభవాలను అతని బుద్ధి లోకి నిక్షిప్తమైపోయాయి. ఇంద్రియాల ద్వారా ఈ విశ్వం నుంచి తీసుకున్న సంస్కారాల ద్వారా మనసు ఏర్పడుతుంది. ఈ ప్రపంచం యొక్క సంపూర్ణమైన అనుభూతి పొందేవరకు, అది ఎన్నో శరీరాలను తీసుకుంటుంది. అంటే ప్రపంచాన్ని పరిపూర్ణంగా అనుభవించే వరకు/ తెలుసుకునేవరకు, దాని గురించి జ్ఞానం పొందేవరకు, మనస్సు ఎన్నో జన్మలు తీసుకుంటుంది. ప్రతి వ్యక్తికి కొన్ని సంస్కారాలు సహజసిద్ధంగా ఉంటాయి, అనగా పుట్టుకతో వస్తాయి. ఇవన్నీ అతని చిత్తంలో నిక్షిప్తమై ఉంటాయి. చిత్తమే ప్రారబ్దానికి కేంద్ర స్థానము. భౌతిక ప్రపంచంలో అతను మరిన్నో సంస్కారాలను లేదా అనుభవాలను తన కర్మల ద్వారా పోగు చేసుకుంటాడు. ఇవి ఇంతకుముందే ఏర్పడిన సంస్కారాలకు తోడై భవిష్యత్తులో తనకు సంచిత కర్మలుగా మారుతాయి.
ఇంకా ఉంది.....
