ఆశ్వీయుజ బహుళ ద్వాదశికి గోవత్స ద్వాదశి అని పేరు. పూర్వం దేవదానవులు అమృతం కోసం సముద్ర మధనం చేసినప్పుడు, ఈ రోజున మందర పర్వతం నుంచి నందిని అనబడే గోవు ఉద్భవించింది. దానికి ప్రతీకగా గోవత్స ద్వాదశిని జరుపుకునే సంప్రదాయం వచ్చింది. వత్సము అంటే దూడ. గో అంటే ఆవు. ఈ రోజున దూడతో కూడి ఉన్న గోమాతను పూజించి, అర్ఘ్యం సమర్పించాలి. గోమాత నందిని, కోరిన కోరికలన్నీ తీరుస్తుంది. గోవులోనే సకల దేవతలుంటారు. అలాంటి గోవుకు సేవ చేస్తే ఎంతో పుణ్యం, కార్యసిద్ధి కూడా. ఇదే రోజున ఆంధ్రప్రదేశ్లోని పిఠాపురంలో శ్రీపాద శ్రీ వల్లభ ఆరాధన ఉత్సవం నిర్వహిస్తారు. మహారాష్ట్రలో దీన్ని దీపావళీ పండుగకు ప్రారంభంగా భావించి, వసు బరస్ అనే పేరుతో జరుపుకుంటారు.
ఓం గోమాత్రే నమః
వందే గోమాతరం
