భారతదేశం గురించి విల్ డురంట్

హిందూ ధర్మం - 170 (శిక్షా - 4)

సరైన రీతిలో ఉఛ్ఛరించే క్రమం కూడా వేదాంగం తెలిపింది.

శిక్షాం వ్యాఖ్యాస్యామః| వర్ణస్వరః| మాత్రాబలం|
సామ సంతానః| ఇత్యుక్త శిక్షాధ్యాయః||

అనగా శిక్షా శాస్త్రము వర్ణముల (అక్షరములు) గురించి, స్వరం గురించి (ప్రధానంగా మూడు స్వరాలు ఉన్నాయి. అనుదాత్తము - తక్కువ స్వరంలో చదవడం, ఉదాత్తము - గట్టిస్వరంలో చదవడం, స్వరితము (క్రమానికి అనుగుణంగా పెంచి, తగ్గించి చదవడం), మాత్రా (పాఠక్రమాన్ని అనుసరించి సమయానుకూల శృతితో చదవడం, ఒక అక్షరాన్ని ఎంత సమయం పలకాలో అంత సమయం మాత్రమే పలకడం) (prosodial unit of time), బలం (స్వర ఉఛ్ఛారణలో ఉపయోగించాల్సిన బలం), సామ (క్రమపద్ధతి పాటించడం) (uniformity), సంతానః (పాఠనా క్రమంలో కొనసాగింపు) (continuity) గురించి వివరిస్తుంది.

ఉదాత్తము, అనుదాత్తము, స్వరితములే కాక వేదపఠనం నేర్పే క్రమంలో చేతులను, తలను పైకి, క్రిందకు కదిలిస్తూ కూడా నేర్పిస్తారు. వీటివలన వేదపారాయణలో ఎక్కడా అపస్వరం దొర్లకుండా ఉంటుంది. ఒకవేళ అటువంటిది జరిగినా, చేతి కదలికలను అనుసరించి దాన్ని వెంటనే పసిగట్టగలుగుతారు.

వేదం ఈశ్వరీయం, కాలాతీతం, పరమప్రామాణికం, పవిత్రం. అటువంటి వేదమంత్రాలను భగవానుడు ఎలా అందించాడో, అలాగే వాటిని కాపాడేలా అనేక పద్ధతులను ఉపయోగించారు. ఈశ్వరప్రసాదిత వేదంలో ఒక్క అక్షరం ముక్క కూడా మారకుండా, కొత్తది చేర్చబడకుండా తరం నుంచి తరానికి పరంపరగా వచ్చేందుకు వీలుగా అనేక క్రమాలను, combinations ను ప్రవేశపెట్టారు.

ప్రధానమైన మంత్రాన్ని వ్యాక్యం అని, లేదా సంహితాపాఠం అని అన్నారు. ఇందులో అనేక పదములతో కూడిన మంత్రం ఉంటుంది.దాని ప్రతి పదాన్ని విడగొట్టి 'పద పాఠం' అన్నారు. ఇది విద్యార్ధికి ప్రతి పదానికి సంబంధించిన జ్ఞానాన్ని ఇస్తుంది. తర్వాత వచ్చేది క్రమపాఠం, ఇందులో మంత్రంలోని మొదటి పదాన్ని, రెండవపదానికి, రెండవపదాన్ని మూడవపదానికి, మూడిని నాలుగుకు, ఇలా జోడిస్తారు. ఈ పద్ధతి వలన విద్యార్ధికి విడివిడిగా ఒక్కో పదం యొక్క అర్దం తెలియడమే కాక, పారాయణ క్రమంలో పదాలను ఎలా జోడించాలి, దాని ఫలితంగా స్వరంలో ఎప్పుడు ఎలాంటి మార్పులు చేయాలి అనేవి బోధపడతాయి. పదపాఠం, క్రమపాఠాల్లో పారాయణ చేయడం వలన సంహితా పాఠంలో చెప్పబడిన పదాల యొక్క సహజక్రమం కాపాడబడుతుంది. అందుకే వీటిని ప్రకృతి అన్నారు. అనగా వేదం యొక్క సహజత్వాన్ని కాపాడేవి అని.

ఉదాహరణకు a-b-c-d-e-f అనే పదాలు సంహితపాఠంలో ఉంటే, పదపాఠంలో వాటిని విడివిడిగా ఏ పదానికి, ఆ పదంగా a, b, c, d,e, f అని చదువుతారు. క్రమపాఠంలో a-b, b-c, c-d, d-e, e-f  అని చదువుతారు. క్రమపాఠ పారాయణంలో ప్రావీణ్యం పొందిన పండితుడిని 'క్రమవిత్' అంటారు.

ఒక్కో పాఠంలో మంత్రాలు ఎలా ఉంటాయో, చిన్న ఉదాహరణలో చూడండి.

సంహితా పాఠం
ఓషధయః సం వదంతే సోమేన సహరాజ్ఞా ||

పదపాఠం
ఓషధయః| సం| వదంతే| సోమేన| సహ| రాజ్ఞా||

క్రమపాఠం
ఓషధయః సం| సం వదంతే| వదంతే సోమేన|
సోమెన సహ| సహ రాజ్ఞా| రాజ్ఞేతి రాజ్ఞా||

To be continued ......................

ఈ రచనకు సహకరించిన పుస్తకం.
శృంగేరీ పీఠం వారి Vedic Chanting 

భారతదేశం గురించి మార్క్ ట్వైన్

భారతీయ చేనేత, హస్తకళా నైపుణ్యం - రాజీవ్ దీక్షిత్ ఉపన్యాసం

నిన్ననే తొలి జాతీయ చేనేత దినోత్సవం జరుపుకున్నాం. ప్రపంచంలో ఎక్కడాలేని అద్భుత కళానైపుణ్యం మన చేనేత పరిశ్రమకే లభ్యం. అసలు భారతీయ చేనేత, హస్తకళా నైపుణ్యం గురించి మీకు తెలుసా? చేనేత మగ్గం గురించి చరిత్రలో బ్రిటన్ అధికారులు ఏమన్నారో తెలుసా?

రాజీవ్ దీక్షిత్ గారు తమ ప్రసంగాలలో చెప్పిన అద్భుతవిషయాలు.

టవర్నీ
ఫ్రాన్స్ చరిత్ర కారుడు 1750
1. భారతీయ వస్త్రాలు చాలా మృదువుగా వుండేవి. చేతితో పట్టుకుంటే బరువు తెలిసేది కాదు.
2. కుట్టిన జాడలు కూడా కనిపించేవి కావు. ఢాకా, మాల్వా, సూరత్ లలో తయారయ్యే బట్టలు ధరిస్తే ధరించిన వాళ్ళు నగ్నంగా ఉన్నట్టు కనిపిచే వాళ్ళు. ఇంత సున్నితమైన పల్చటి బట్ట, దారం, భారత్ లోని నేత గాళ్ళు చేత్తో తయారు చేసేవారు.
విలియం వార్డ్
ఆంగ్లేయ అధికారి
1. భారత్ లో తయారయ్యే మఖమల్ గుడ్డను గడ్డిమీద పరిస్తే దానిమీద మంచు కురిస్తే అదికూడా కనిపించేంత సున్నింతంగా ఉన్నాయి. సహజసిద్దమైన రంగులు ఎలా ఉంటాయో వాటికి వేసిన రంగులు కూడా అంత సహజంగా ఉండేవి.
2. 13 గజాల తాను 100 గ్రాముల కంటే తక్కువ బరువు తూగేది. కొన్ని తానులు 40-50 గ్రాములు కూడా ఉండేవి.
3. 13 గజాల గుడ్డ ఉంగరంలోనుండి బయటకు వస్తుంది. 13 గజాల చీర అగ్గిపెట్టెలో పడుతుంది.
విలియం వార్డ్ చెప్పిన 3 వ విషయాన్ని నేను స్వయంగా కాశీలో చూచూను. -

అమరులు, స్వదేశీ ఉద్యమకారుడు,స్వర్గీయ రాజీవ్ దీక్షిత్ గారి ఉపన్యాసం

తెనుగుసేత మదన్ గుప్త 

స్వామి వివేకానంద సూక్తి

మగ్గం మురిసేలా.. చేనేతకు దక్కిన గౌరవం

ఈరోజు అనగా 7, ఆగస్ట్  జాతీయ చేనేత దినం

మగ్గం మురిసేలా.. చేనేతకు దక్కిన గౌరవం

అగ్గిపెట్టెలో అమరిన ఆరు గజాల చీరలు నేసిన మగ్గం. ఆ మగ్గంపై విరిసిన పూల తరంగాలు. పురివిప్పి ఆడిన నెమళ్లు, విరగాసిన మామిడి పిందెలు. ఈ ఫ్యాషన్ ఏళ్లుగా కొనసాగుతోంది. నూలు బట్టల మెతకతనం, పట్టువస్ర్తాల మేళవం.. జలతారు చీరల సోయగం, దోతుల ఆర్భాటం.. ఆ సొగబు, సోయగం, సౌందర్యం.. అన్నింటినీ కలనేసిన హస్తకళా వైభవం వర్ణనాతీతం. చేనేతలోనే ఇమిడిన వారసత్వమిది.
మగువల అందానికి మరింత శోభనిచ్చే సంప్రదాయ పట్టు, నూలు వస్ర్తాలు భారత సంస్కృతికి చిహ్నాలు. సంప్రదాయ డిజైన్లను అద్భుతంగా తీర్చిదిద్దిన కళా వైభవం చేనేత కళాకారులదే, కార్మికులదే! ఆ కార్మికులూ వేడుక చేసుకునేందుకు జాతీయ చేనేత దినోత్సవం వచ్చేసింది. కేంద్ర ప్రభుత్వమే అధికారికంగా ప్రకటించింది. ఆగస్టు ఏడోతేదీన దేశ వ్యాప్తంగా చేనేత రంగ నిపుణులు, కళాకారులు, కార్మికులంతా వేడుకలు జరుపుకుంటున్నారు. శుక్రవారం చెన్నైలో జరిగే ఉత్సవాల్లో ప్రధాని నరేంద్రమోడీ పాల్గొంటున్నారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం హైదరాబాద్‌లోని నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫ్యాషన్ టెక్నాలజీలో వేడుకలను నిర్వహిస్తోంది. కానీ ఈ వేడుకల వెనుక 9 వసంతాల పోరాటం ఇమిడి ఉన్నది. ఒకరి ఆలోచనకు ప్రతిరూపంగా నిలిచిన ఈ రోజుకు మన తెలుగు నేలైన తెలంగాణ నుంచే ప్రస్థానం మొదలైంది. ఇక్కడ మొదలైన పోరాటం, వేడుకల స్ఫూర్తితోనే జాతీయస్థాయికి ఎదిగింది.

నాటి పోరాట ఘట్టం నుంచి ఆలోచన..
బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యపు దురహంకారాన్ని ఎదిరించినందుకు చేతివేళ్లను నరికించుకోగలిగిన త్యాగనిరతి భారతీయులది. స్వాతంత్య్ర ఉద్యమంలో స్వదేశీ వస్తు వినియోగం ఓ ఆయుధంగా మారింది. అందులో భాగంగానే మహాత్మాగాంధీ పిలుపు మేరకు 1905 ఆగస్టు ఏడోతేదీన అప్పటి కలకత్తాలో విదేశీ వస్ర్తాలను పెద్దఎత్తున దహనం చేశారు. నాటి స్ఫూర్తి దినాన్ని చేనేత దినోత్సవంగా జరుపుకోవాలని చేనేత ప్రోత్సాహక మండలి చైర్మన్ యర్రమాద వెంకన్ననేతకు వచ్చిన ఆలోచన 2006లో పురుడు పోసుకుంది. నాటి నుంచి ప్రచారంలోకి వచ్చింది. 2012లో విదేశీ వస్త్ర దహనానికి సంబంధించిన చారిత్రక ఘట్టాన్ని స్వదేశీయం పేరుతో రూపొందించి రవీంద్రభారతిలో ప్రదర్శించారు.

నాటి ప్రదర్శన దేశవ్యాప్త చర్చకు దారి తీసింది. నాటి నుంచి అధికారికంగా నిర్వహించాలన్న పోరాటం ఉధృతమైంది. వెంకన్న నేతతో పాటు రాజ్యసభ సభ్యుడు రాపోలు ఆనందభాస్కర్ తదితరుల ప్రయత్నాలు ఫలించాయి. ప్రధాని నరేంద్రమోడీ అధికారికంగా దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించాలని అధికారులను ఆదేశించారు. ఆలోచనకు రూపాన్నిచ్చిన వెంకన్ననేతను కేంద్ర ప్రభుత్వం చెన్నైకి ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించింది. అక్కడ సన్మానిస్తామని కేంద్ర చేనేత, జౌళి శాఖ అధికారులు ప్రకటించారు. అలాగే ఈ ఏడాది ఇవ్వనున్న సంత్ కబీర్, నేషనల్ అవార్డులను కూడా అందించనున్నారు.

అంతులేని వ్యధ నుంచి..
ముంబయిలో లక్మే ఫ్యాషన్ వీక్.. అందాలొలికే ముద్దుగుమ్మలు నయనతారకంగా క్యాట్ వాక్. మేనికి తగ్గట్లుగా రంగురంగుల వస్ర్తాలు కనువిందు చేస్తాయి. అవార్డుల పంపిణీ.. అందరి నోటా ఒక్కటేమాట.. అదే హ్యాండ్లూం ఫ్యాబ్రిక్ మంత్రమిది! ఫ్యాషన్ డిజైనర్లందరిదీ ఒక్కటే అభిప్రాయం. దాంతో లక్షలు, కోట్ల టర్నోవర్ వ్యాపారం వారి సొంతం. కానీ వారి ఆర్భాటం వెనుక, వ్యాపార సూత్రం ఎవరూ గుర్తించని కళాకారుల, కార్మికుల శ్రమ దాగి ఉన్నది. ఇక్కడ విజేతలు ఫ్యాషన్ డిజైనర్లు.

*రూ.వేలు.. రూ.లక్షలు విలువజేసే చీరలు, వస్ర్తాలు కొలువుదీరే కార్పొరేట్ షోరూములు ఉన్నాయి. దేశ విదేశాలకు ఎగుమతి చేసే వ్యాపారవేత్తలు ఎంతోమంది ఉన్నారు. వారి రూ. వేల కోట్ల టర్నోవర్ వెనుక చేనేత కార్మికుల శ్రమ అనిర్వచనీయమైనది.

రోజంతా మగ్గం నేసినా రెండు పూటలా వేళ్లు నోట్లోకి వెళ్లని దుస్థితితో ఉన్న కార్మికులకు జాతీయ చేనేత దినోత్సవంతోనైనా ప్రయోజనం కలుగుతుందని నిపుణులు, మాస్టర్ వీవర్లు, ప్రజాసంఘాల ప్రతినిధులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

సేకరణ: http://namasthetelangaana.com/telangana-news/recognition-and-honor-given-to-the-handloom-1-1-447707.html

బొడ్డు తాయత్తు

తాయత్తు ని మనం చాలా అవహేళన చేస్తున్నాము, వెక్కిరిస్తున్నాం. గతంలో పుట్టిన ప్రతి బిడ్డ ఊడిన బొడ్డు (Umbilical cord) ను ఈ తాయత్తులలో పెట్టి మొలతాడుకు కట్టేవారు.దానికే మరొక పేరు "బొడ్డు తాయత్తు" మందులు లేని, వైద్యానికి అందని ఎన్నో రోగాలు ఈ బొడ్డుని అరగతీసి నాకిస్తే తగ్గేవి. ఎవరి బొడ్డు వారికే పనికొచ్చేది కనుక దాన్ని వారికి అందుబాటులో ఉంచటంకోసం చాలా తేలికైన ఖర్చులేని పని ఒక తాయత్తు చేసి దానిలో పెట్టి ఎవరి బొడ్డుని వారి మొలకే కట్టేవారు. స్తోమత ఉన్నవారు, వెండితాయత్తులు చేయించుకునేవారు, లేనివారు ఏ రాగివో వాడుకునేవారు. ఏ మందుకు తగ్గని వ్యాధి ఎలా తగ్గిందంటే "తాయత్తు మహిమ" అనేవారు. ఈ "తాయత్తుమహిమ" అనే పదానికి అసలైన అర్థమిదే.  ఈ బొడ్డుతాడు ను పరీక్షించి వ్యక్తికి భవిష్యత్తులో రాబోయే వ్యాధులను గుర్తించవచ్చట. కొన్ని రకాలా క్యాన్సర్లకు మూలకణాల చికిత్స చేస్తారు. అప్పుడు ఆ వ్యక్తి తోబుట్టువుల మూలకణాలు అవసరమవుతాయి. అన్ని సందర్భాల్లో తోబుట్టువులు అందుబాటులో ఉంటారని అనుకోలేము. ఎవరి జీవితం ఎప్పటికి ముగుస్తుందో చెప్పలేరు. అందుకే బొడ్డుతాడుని దాస్తే, అది ఆ వ్యక్తికి భవిష్యత్తులో అవసరమవుతుంది. అది కూడా ఆ వ్యక్తి దగ్గరే ఉంటే, ఆపాత్సమయంలో వెతికే అవసరముండదు. త్వరగా దొరుకుతుంది, మారిపోయే అవకాశం ఉండదు. అదేకాక వెండిలో చుట్టించి కట్టడం వెనుక ఆయుర్వేదం కూడా దాగి ఉంది.

ఆధునిక సైన్సుకూడా దీనినే నిరూపించి, ఈ స్టెం సెల్స్ క్యాన్సర్, జుట్టు ఊడిపోవటం, కిడ్నీ, రక్త సంబంధ వ్యాధులు, ఎముకల సమస్యలకి ఇలా ఎన్నో అంతుబట్టని, ఒక పట్టాన తగ్గని రోగాలకు కూడా పని చేస్తుందని ప్రచారం చేసుకుంటూ వాటిని భద్రపరచటానికి బ్యాంకులు తెరిచి కోట్ల వ్యాపారం చేస్తున్నారు.

ఈవాళ ఒక బొడ్డుని భద్రపరచటానికి ఒక బ్యాంకు లాకర్ అద్దే సుమారు 20,000 రూపాయలుంది. ఆ అవసరం లేకుండా తాయత్తులో పెట్టుకుని మొలకు చుట్టుకుంటే అనాగరికమయింది. అవహేళన చేయబడుతుంది. వెక్కిరించబడుతుంది. అవునులే, బట్ట కట్టుకోవటమే అనాగరికమనప్పుడు మొలతాడు, దానికొక తాయత్తు మరింత అనాగరికమే అవుతుంది. అంత ఉపయోగమున్న బొడ్డుని, ఒకరిదొకరికి మారటానికి ఆస్కారం లేకుండా తాయత్తులో పెట్టి, ఖర్చులేకుండా మొలకు కట్టుకోవటం "అజ్ఞానం" ఒకరిది మరొకరికి మారే అవకాశమున్న లాకర్లో వేలు ఖర్చుపెట్టి దాచిపెట్టటం "విజ్ఞానం".

సేకరణ: Via కొండూరు వాసుదేవరావు గారు, గోపురం కార్యక్రమంలో సంధ్యాలక్ష్మీగారు